Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
Akdeniz Medeniyetleri Ara?t?rma Enstits
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

Laertes'den (Dağlık Kilikya) Yeni Bir Yunanca Yazıt: Agoradaki Tapınağın İthafı ve Severuslar Eksedrası Hakkında Bazı Görüşler
Chiara GIOBBE*

Birincisi 1966 yılında G. E. Bean ve T. B. Mitford tarafından bulunan ve günümüze ulaşmamış; diğeri ise B. Söğüt tarafından bulunan iki yazıt fragmanına göre Dağlık Kilikya'nm batı kesimindeki küçük Laertes kentinin agorasmdaki tapınağın Claudius'a ithaf edilmiş bir imparatorlar kültü tapmağı olduğu belirlenmiştir.

Ancak, Kaisareion'a bir kapı ithafıyla ilgili birinci yazıt yapının Claudius'a adanmasına dair su götürmez bir kanıt olarak kabul edilemez çünkü bu yazıt hem tapmağın kalıntıları arasında değil agoranın diğer ucunda bulunmuş hem de Claudius'un hükümdarlık dönemine tarihlendirilmesi de yalnızca tarihsel bağlamda önerilmiştir.

Yakın zamanda bu tapmak yapısıyla ilintilendirilen adı geçen ikinci yazıt da bir imparatorluk unvanı taşıyan fragman olup tapınağın Claudius'a adandığına kanıt olarak kabul etmek de aynı şekilde pek olası değildir.

Söz konusu ikinci yazıt silmeli bir arşitrav fragmanı üzerindedir ve bir kamu yapısının ithafını içeriyor olmalıdır; ancak bu yazıt da birincisi gibi tapmağın kalıntıları üzerinde bulunmayıp bitişikteki tanrılaştırılmış Caracalla ve Severus'a ithaf edilen eksedranın önünde ele geçmiştir.

Ayrıca bu yazıtın Claudius'un unvanlarını kısmen içeriyor olması da mümkün değildir: Bretannikov unvanının varlığı bize, Roma Senatosu tarafından kendisine verilen bu unvanı reddeden Claudius'u listeden çıkartmamızı ve bilakis Commodus, Septimius Severus, Caracalla veya Geta'yı dikkate almamızı işaret ediyor. Yazıtın bulunduğu agoranın kuzey kenarındaki eksedranın Severuslara adandığını göz önüne alırsak yazıtta bahsi geçen şahsın Commodus'tan ziyade Severuslardan biri olması ve hatta dördüncü konsüllüğün varlığı da 213 yılında bu makamda bulunan Caracalla olmasının daha makul olduğunu gösteriyor.

Bu hususlara göre yeni yazıt fragmanının Bean ve Mitford tarafından bulunan ve iki arşitrav fragmanı üzerine yazılı ithaf yazıtının bir parçası olması da söz konusu olabilir. Onurlandırılan şahsın Caracalla olması ve 213 yılı gibi bir tarihlendirmenin yanı sıra üç arşitrav fragmanının buluntu yerleri, ilk iki parçanın günümüze ulaşmaması nedeniyle kanıtlanamasa dahi bu savı desteklemektedir.

Her halükarda yeni fragmanın Severuslar eksedrasıyla ilintilendirilmesi gereklidir, ve agoradaki tapmağın Claudius'a ithaf edilmesiyle ilgili bir kanıt olarak kabul edilemez.


*Chiara Giobbe, Dottoranda di Ricerca, Universita degli Studi di Roma "La Sapienza", Italy.
E-mail: chiarajoe@tiscali.it

Özet Listesi