Ana Sayfa Sayılar Yayın İlkeleri Sipariş Formu Linkler İletişim English
Detaylı Arama  
Akdeniz Medeniyetleri Ara?t?rma Enstits
Akmed etkinlikleri ve duyuruları hakkında bilgi almak isterseniz listemize üye olunuz.
E-Mail:
İsim:
Soyisim:
 
 
 
 

Ö Z E T

Batı Pisidya'da Kybele Kültü ile İlgili Yeni Kanıtlar
Mehmet ÖZSAİT
Guy LABARRE
Nesrin ÖZSAİT*

2004 ve 2005 yıllarında Burdur'un Karamanlı, Tefenni, Yeşilova, Kemer ilçeleri kasaba ve köylerinde yürüttüğümüz arkeolojik yüzey araştırmalarının sonuçlarından bir bölümü "Recherches dans le village de Kağılcık (Pisidie): Le sanctuaire rupestre et les inscriptions" adıyla Adalya VIII, 2005, 167-189'da yayınlanmıştı. Burada, bu çalışmaların bir devamı olarak bölgedeki Kybele kültü ile ilgili gözlemlerimize yer verilmiştir.

Eşeler Dağı Sivri Tepe burnu ile Kağılcık Dağı arasında güneydoğu-kuzeybatı yönünde uzanan ve Tefenni Ovası'nda Gebrem Çayı ile (antik Lysis: bugün Eren Çay-Bozçay) birleşen Değirmenler Deresi'nin vadisinde Karamanlı Barajı yapılmıştır. Karamanlı İlçe merkezinin 2 km. kuzeydoğusunda, Karamanlı Barajının 1 km. kuzeyinde, 1982 yılında tespit ettiğimiz Gedikyapı (İTÇ + Hellenistik + Roma + Geç Roma) yerleşmesinin de kuzeybatısındaki yamaçta, monoblok üç kaya kütlesi vardır. Daha batıda yer alan iki kaya kütlesinden baraja yakın olanının üzerinde Kybele'ye ithaf edilmiş basamaklı bir sunak (step-altar) bulunmaktadır. Bu kayalık aynı zamanda Değirmenler Deresi'nin vadisine oturmuş olan Karamanlı Barajı'na hakimdir ve 50 m. kuzeyinde bir tatlı su kaynağı bulunmaktadır. Gedikyapı kaya üstü yerleşmesinin 400 m. kuzeybatısında yer alan üçüncü kaya kitlesi üzerinde de yine Kybele'ye ait ikinci bir basamaklı sunak bulunmaktadır. Bu kesimde, yaklaşık 30.000 m2lik bir alan içinde, farklı zamanlarda yaptığımız araştırmalarda, bu iki sunak dışında, iki tane de İlk Tunç Çağı yerleşmesi tespit ettik. Ayrıca, çevrede yaygın olarak Hellenistik ve Roma Çağı keramikleri yanı sıra, mimari kalıntılar mevcuttur.

Karamanlı Baraj Üstü Sunağı
Karamanlı Baraj Üstü Sunağı üç kademeli bir sunaktır (step-altar). Birinci kademe (uzunluk 160 cm.; genişlik 40 cm.: yükseklik 30 cm.) zemin seviyesinden 65 cm. yüksekliktedir. İkinci kademe (uz. 136 cm.; gen. 68 cm.), birincisinden 30 cm. yüksekliktedir. Üçüncü kademe kayanın en üst kesiminde yontulmuş, uzunluğu 178 cm., ikinci kademeden 40 cm. ve taban seviyesinden yüksekliği de 165 cm.'dir. Ön cephesinin üst kesiminde yuvarlatılmış bir silme ve her iki uçta, alçak kabartma olarak iki çıkma yapılmıştır (Plan 1 ve Res. 3, 4). Üst kısım, kayanın düzeltilmiş tepe kesimine tekabül etmektedir. Bu düzleştirilmiş kısımda, kenarları farklı uzunlukta (68, 69, 64, 67 cm.) kayaya, kareye yakın boyutlarda işlenmiş bir kaide yeri görülmektedir (Çiz. 1 Res. 7-8). Bu şüphesiz kült heykeli kaidesinin oturduğu yer olmalıdır. 47 cm. uzunluğunda ve 2 cm. genişliğinde olan bir kanalın, ortadaki 8 cm. çapında ve 7 cm. derinliğindeki zıvana deliğine uzandığından hareketle, burada, heykelin kayaya tespit edildiğini söyleyebiliriz.


*Prof. Dr. mehmet Özsait, İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Eskiçağ Tarihi Anabilim Dalı, Beyazıt-İstanbul
E-mail: mozsait@hotmail.com
Guy Labarre, Universite Lumiere - Lyon II, France.
Nesrin Özsait, Erenköy, Bayar Cad. Eser Apt. 7/24 Kadıköy-İstanbul.

Özet Listesi